ಮನೆ ಒಡೆದರೆ ಕಟ್ಟಬಹುದು, ಮನಸ್ಸು ಮುರಿದು ಬಿದ್ದರೆ....!?

*ಮನೆ ಒಡೆದರೆ ಕಟ್ಟಬಹುದು, ಮನಸ್ಸು ಮುರಿದು ಬಿದ್ದರೆ....!?*  

ಕಾಣದ ಗಾಯಕ್ಕೆ ಕಣ್ಣೀರೇ ಔಷಧವೇ? ಇಟ್ಟಿಗೆಯ ಬಿರುಕಿಗೂ, ಮನಸಿನ ಬಿರುಕಿಗೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. 

ಮನೆ ಒಡೆದರೆ ಸುದ್ದಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಇಟ್ಟಿಗೆ, ಸಿಮೆಂಟ್, ಮರ, ಕಬ್ಬಿಣ ತಂದು ಮತ್ತೆ ಕಟ್ಟಬಹುದು. ನೆರೆಹೊರೆಯವರು ಬಂದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸರ್ಕಾರ ಪರಿಹಾರ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಪೇಪರ್‌ನಲ್ಲಿ ಫೋಟೋ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮನಸ್ಸು ಒಡೆದರೆ?  

ಯಾವ ಸದ್ದೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ರಕ್ತವೂ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆಂಬುಲೆನ್ಸ್ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಮನುಷ್ಯ ಒಳಗೊಳಗೇ ಕುಸಿದು ಬೀಳುತ್ತಾನೆ. ನಗುವಿನ ಹಿಂದೆ ಅಳುವನ್ನು ಬಚ್ಚಿಟ್ಟು, "ನಾನು ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದೇನೆ" ಎಂದು ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುತ್ತಾ ಬದುಕುತ್ತಾನೆ.  

ಮನೆ ಬಿದ್ದರೆ ಊರಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಮನಸ್ಸು ಬಿದ್ದರೆ ಮನೆಯವರಿಗೂ ಗೊತ್ತಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಇದೇ ಮನಸ್ತಾಪದ ದೊಡ್ಡ ದುರಂತ. 

*ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದ ಭೂಕಂಪ*  

*ಹೆಸರಿಲ್ಲದ ನೋವು*  

ಮನಸ್ತಾಪ ಅಂದರೆ ಕೇವಲ ಬೇಜಾರು ಅಲ್ಲ. ಅದು ಅವಮಾನ, ದ್ರೋಹ, ಕಡೆಗಣನೆ, ಪ್ರೀತಿಯ ಸೋಲು, ನಂಬಿಕೆಗೆ ಮಾಡಿದ ಮೋಸ - ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಸುನಾಮಿ.  

ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಜಗಳ, ಆಫೀಸಿನಲ್ಲಿ ಬಾಸ್‌ನ ಮಾತು, ಆಪ್ತರು ಆಡಿದ ಒಂದು ಚುಚ್ಚು ಮಾತು, ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಕಟ್ಟಿದ ಕನಸು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಕರಗಿ ಹೋಗುವುದು - ಕಾರಣ ಏನಾದರೂ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ಪರಿಣಾಮ ಒಂದೇ: ಎದೆ ಒಳಗೆ ಯಾರೋ ಕಲ್ಲು ಇಟ್ಟ ಹಾಗೆ ಭಾರ.  

 *ಏನೂ ಆಗಿಲ್ಲ" ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಸುಳ್ಳು*  

ಕೈಗೆ ಗಾಯವಾದರೆ ಬ್ಯಾಂಡೇಜ್ ಹಾಕುತ್ತೇವೆ. ಜ್ವರ ಬಂದರೆ ಮಾತ್ರೆ ತಗೋತೇವೆ. ಆದರೆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೋವಾದರೆ? "ಹೋಗಲಿ ಬಿಡು, ಅಳುಮುಂಜಿ ಥರ ಆಡಬೇಡ" ಅಂತ ನಾವೇ ನಮ್ಮನ್ನು ಗದರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ.  

ಸಮಾಜವೂ ಹಾಗೆಯೇ. "ಗಂಡಸು ಅಳಬಾರದು", "ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ತಾಳ್ಮೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು" ಎಂಬ ಪಾಠ ಕಲಿಸಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮನಸ್ತಾಪ ಒಳಗೇ ಕುದಿಯುತ್ತದೆ, ಹೊರಗೆ ನಗುಮುಖದ ಮುಖವಾಡ.  

ಈ ಮುಖವಾಡವೇ ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಕೊಳೆತ ಹಣ್ಣು ಹೊರಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಒಳಗೆ ಹುಳು ಸೇರಿರುತ್ತದೆ.  

*ಮನಸ್ಸು ಮುರಿದರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ? ಕಾಣದ ಪರಿಣಾಮಗಳು*  

*ದೇಹವೂ ಮಾತಾಡುತ್ತದೆ*  

ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ದೇಹ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅಲ್ಲ. ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಪೆಟ್ಟು ಬಿದ್ದರೆ ದೇಹವೂ ಪ್ರತಿಭಟಿಸುತ್ತದೆ.  

ನಿದ್ದೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಸಿವೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸುಮ್ಮನೆ ತಲೆನೋವು, ಸುಸ್ತು. ಡಾಕ್ಟರ್ ಹತ್ರ ಹೋದರೆ "ರಿಪೋರ್ಟ್ ನಾರ್ಮಲ್ ಇದೆ" ಅಂತಾರೆ. ಆದರೆ ನೋವು ಮಾತ್ರ ನಿಜ. ಇದಕ್ಕೆ ಹೆಸರು "ಮನೋದೈಹಿಕ ಕಾಯಿಲೆ".  

ಮನಸ್ತಾಪ ಕೋಪವಾಗಿ, ಕೋಪ ಬಿಪಿಯಾಗಿ, ಬಿಪಿ ಹಾರ್ಟ್ ಅಟ್ಯಾಕ್ ಆಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಗಾಯಕ್ಕೆ ಮುಲಾಮು ಹಚ್ಚದಿದ್ದರೆ ಅದು ದೇಹವನ್ನೂ ತಿನ್ನುತ್ತದೆ.  

*ಸಂಬಂಧಗಳ ಸ್ಮಶಾನ*  

ಒಂದು ಮನಸ್ತಾಪ ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾತಾಡಿ ಬಗೆಹರಿಯದೆ ಹೋದರೆ ಅದು ಸಂಬಂಧದ ಬೇರನ್ನೇ ಕತ್ತರಿಸುತ್ತದೆ.  

ಗಂಡ-ಹೆಂಡತಿ ನಡುವೆ ಮೂಡಿದ ಮೌನ, ಅಪ್ಪ-ಮಗನ ನಡುವೆ ಬೆಳೆದ ಅಂತರ, ಗೆಳೆಯರ ನಡುವೆ ಬಂದ ಅಪನಂಬಿಕೆ - ಇವೆಲ್ಲಾ ಸಣ್ಣ ಮನಸ್ತಾಪದ ದೊಡ್ಡ ಮಕ್ಕಳು. "ಅವನು/ಅವಳು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಿ" ಅಂತ ಇಬ್ಬರೂ ಕಾದು ಕೂತರೆ, ಕೊನೆಗೆ ಇಬ್ಬರ ದಾರಿಯೂ ಬೇರೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಮಾತಾಡಬೇಕಾದಲ್ಲಿ ಮೌನ, ಅಳಬೇಕಾದಲ್ಲಿ ನಗು - ಇದರಿಂದ ಮನೆ ಮನಸ್ಸು ಎರಡೂ ಒಡೆಯುತ್ತದೆ.  

*ಕನಸುಗಳ ಸಾವು*  

ಮನಸ್ಸು ಮುರಿದ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಭವಿಷ್ಯ ಕತ್ತಲಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. "ನನ್ನಿಂದ ಏನೂ ಆಗಲ್ಲ" ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಬೇರುಬಿಡುತ್ತದೆ. ಓದುವ ಹುಮ್ಮಸ್ಸು, ದುಡಿಯುವ ಉತ್ಸಾಹ, ಬದುಕುವ ಆಸೆ - ಎಲ್ಲವೂ ಕುಂಠಿತವಾಗುತ್ತದೆ.  

ಮನೆ ಕಟ್ಟಲು ಇಟ್ಟಿಗೆ ಬೇಕು, ಮನಸ್ಸು ಕಟ್ಟಲು ಭರವಸೆ ಬೇಕು. ಭರವಸೆಯೇ ಹೊರಟುಹೋದ ಮೇಲೆ ಮನುಷ್ಯ ಬರೀ ಜೀವಂತ ಶವ. 

ಮುರಿದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕಟ್ಟುವುದು ಹೇಗೆ? ಔಷಧ ಇಲ್ಲದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ.

*ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಿ: "ನನಗೆ ನೋವಾಗಿದೆ"*  

ಮೊದಲ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಇದೇ. "ನಾನು ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್, ನನಗೆ ಏನೂ ಆಗಲ್ಲ" ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರ ಬಿಡಬೇಕು. ನೋವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಕ್ಷಣವೇ ಅರ್ಧ ಗುಣವಾದಂತೆ.  

ಅತ್ತರೆ ಅಳು. ಯಾರಾದರೂ ಆಪ್ತರ ಹೆಗಲು ಹಿಡಿದು ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸು. ಕಣ್ಣೀರು ದೌರ್ಬಲ್ಯ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಮನಸ್ಸಿನ ಡಿಟಾಕ್ಸ್.  

*ಮಾತಾಡಿ, ಮೌನ ಮುರಿಯಿರಿ*  

ಮನಸ್ತಾಪಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಔಷಧ "ಸಂವಾದ". ಯಾರ ಮೇಲೆ ಕೋಪವೋ, ಬೇಸರವೋ ಅವರ ಜೊತೆ ಕುಳಿತು ಶಾಂತವಾಗಿ ಮಾತಾಡಿ. "ನೀನು ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದಾಗ ನನಗೆ ಹೀಗೆ ಅನ್ನಿಸಿತು" ಎಂದು "ನಾನು" ಪದ ಬಳಸಿ ಹೇಳಿ. "ನೀನೇ ತಪ್ಪು" ಅಂದರೆ ಜಗಳ, "ನನಗೆ ನೋವಾಯ್ತು" ಅಂದರೆ ಸಂಭಾಷಣೆ. ಮಾತಾಡಲು ಆಗದಿದ್ದರೆ ಬರೆಯಿರಿ. ದಿನಚರಿ ಬರೆಯಿರಿ, ಪತ್ರ ಬರೆಯಿರಿ, ಕವಿತೆ ಬರೆಯಿರಿ. ಒಳಗಿನ ವಿಷ ಹೊರಗೆ ಬಂದರೆ ಮನಸ್ಸು ಹಗುರವಾಗುತ್ತದೆ.  

*ಕ್ಷಮಿಸಿ, ಕಟ್ಟಿದ ಮನೆಗೆ ಕಿಟಕಿ ಇಡಿ*  

ಕ್ಷಮೆ ಎಂದರೆ ಎದುರಿಗಿದ್ದವನನ್ನು ದೊಡ್ಡವನು ಮಾಡುವುದಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಭಾರ ಇಳಿಸುವುದು. ದ್ವೇಷದ ಕಲ್ಲು ಹೊತ್ತು ತಿರುಗಿದರೆ ನೋವು ನಮಗೇ.  

ಕ್ಷಮಿಸಲು ಆಗದಿದ್ದರೆ ಕನಿಷ್ಠ "ಮರೆಯಲು" ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ. ಯಾಕೆಂದರೆ ನೆನಪಿನ ಗಾಯವನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಕೆರೆದುಕೊಂಡರೆ ಅದು ವಾಸಿಯಾಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ.  

*ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೀವು ಪ್ರೀತಿಸಿ*  

ಬೇರೆಯವರು ನಮ್ಮನ್ನು ಮುರಿದಾಗ, ನಾವೇ ನಮಗೆ ಔಷಧ ಆಗಬೇಕು. ಇಷ್ಟದ ಹಾಡು ಕೇಳಿ, ತೋಟದಲ್ಲಿ ಓಡಾಡಿ, ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಮಕ್ಕಳ ಜೊತೆ ಆಟವಾಡಿ.  

ನಾನು ಇದಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನಲ್ಲ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಬಂದಾಗ ಕನ್ನಡಿ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ನಾನು ಅಮೂಲ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಿ.  

ಮುರಿದ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಕೊಡಿ. ಗಾಯ ವಾಸಿಯಾಗಲು ಟೈಮ್ ಬೇಕು, ಟಿಂಚರ್ ಅಲ್ಲ.  

 ಸಹಾಯ ಕೇಳಲು ಹಿಂಜರಿಯಬೇಡಿ:-

ಕೈ ಮುರಿದರೆ ಡಾಕ್ಟರ್ ಹತ್ರ ಹೋಗುತ್ತೇವೆ ಅಲ್ವಾ? ಹಾಗೆಯೇ ಮನಸ್ಸು ಮುರಿದಾಗ ಆಪ್ತರ, ಹಿರಿಯರ, ಅವಶ್ಯಕತೆ ಬಿದ್ದರೆ ಮನೋವೈದ್ಯರ ಸಹಾಯ ಕೇಳಿ.  

ಸಹಾಯ ಕೇಳುವುದು ಸೋಲಲ್ಲ, ಜಾಣತನ.  

*ಮನಸ್ಸು ಗಾಜಲ್ಲ, ಚಿನ್ನ*  

ಗಾಜು ಒಡೆದರೆ ಕೂಡಿಸಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಚಿನ್ನ ಮುರಿದರೆ ಮತ್ತೆ ಕಾಯಿಸಿ, ಹೊಸ ಆಭರಣ ಮಾಡಬಹುದು. ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಗಾಜಲ್ಲ, ಚಿನ್ನ.  

ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ಟು ಬೀಳದ ಮನುಷ್ಯ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪೆಟ್ಟು ಬಿದ್ದ ಮೇಲೆ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲದವನು ಸೋತವನು. ಮನಸ್ತಾಪ ಶಾಶ್ವತ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಒಂದು ಮೋಡ. ಮೋಡ ಕರಗಿದ ಮೇಲೆ ಬಿಸಿಲು ಬಂದೇ ಬರುತ್ತದೆ.  

*ಮನೆ ಕಟ್ಟಲು ಮೇಸ್ತ್ರಿ ಸಿಗುತ್ತಾನೆ, ಮನಸ್ಸು ಕಟ್ಟಲು ನೀವೇ ಮೇಸ್ತ್ರಿ ಆಗಬೇಕು.*  

*ಇಟ್ಟಿಗೆಗೆ ಸಿಮೆಂಟ್ ಇದ್ದ ಹಾಗೆ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಪ್ರೀತಿ, ಕ್ಷಮೆ, ಸಂವಾದ ಇರಬೇಕು.*  

ಉಬಾಮನ ನುಡಿ :-

ಮನೆ ಬಿದ್ದರೆ ಊರು ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕುತ್ತದೆ, ಮನಸ್ಸು ಬಿದ್ದರೆ ನೀನೊಬ್ಬನೇ ಅಳಬೇಕು. ಹಾಗಾಗಿ ಮನೆಗಿಂತ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಜೋಪಾನ ಮಾಡು. ಏಕೆಂದರೆ ಮನೆ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ನೆಮ್ಮದಿಯ ಮನಸ್ಸು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.

*ಮುರಿದ ಮನಸ್ಸುಗಳು ಮತ್ತೆ ಅರಳಲಿ, ಮನಸ್ತಾಪ ಮರೆತು ಮತ್ತೆ ನಗು ಚಿಗುರಲಿ*

ಉಮೇಶ್ ಬಾಬು ಮಠದ್

ಉಬಾಮ, ಕನಕ ಯುವ ಪುರಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತಿ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಿಂತಕರು 

9606363449