ಈಟಿಯವರ ಓಣಿಯಲ್ಲಿ ಮಳೆಗಾಗಿ ಜೋಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮಹಿಳೆಯರು.
kkeditor
ಈಟಿಯವರ ಓಣಿಯಲ್ಲಿ ಮಳೆಗಾಗಿ ಜೋಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮಹಿಳೆಯರು.
ಕಲ್ಯಾಣ ಕಹಳೆ ನರೇಗಲ್ಲ. ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಜೇಂದ್ರಗಡ ತಾಲೂಕಿನ ನರೇಗಲ್ಲ ಪಟ್ಟಣದ ಪ್ರಮುಖ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದ ಜೋಕುಮಾರನ ಸ್ವಾಮಿ, ಈಟಿಯವರ ಓಣಿಯಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಿದಾಗ ಇಲ್ಲಿಯ ಮಹಿಳೆಯರು ಆತನಲ್ಲಿ ಮಳೆಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.
ಒಳ್ಳೆ ರೀತಿ ಮಳೆ ಬೆಳೆ ಆಗಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಳ್ಳೆಯದು ಆಗಲಿ ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಂಡರು.
ಜೋಕುಮಾರನು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿರುವ ಗ್ರಾಮ ದೇವತಾ ಪರಂಪರೆಯೊಂದಿಗಿನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಚರಣೆ. ಭಾದ್ರಪದ ಮಾಸದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯ ನಂತರ ಜೋಕುಮಾರನ ಆರಾಧನೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮಣ್ಣು ಅಥವಾ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಜೋಕುಮಾರನ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಮನೆಮನೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದು ಪೂಜಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಕೆಲವು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಜೋಕುಮಾರನ ಕುರಿತು ಜನಪದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ ಧಾನ್ಯ, ಹಣ ಅಥವಾ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜೋಕುಮಾರನನ್ನು ಮಳೆ, ಬೆಳೆ, ಫಲವತ್ತತೆ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಜನಪದ ನಂಬಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ತಮ ಮಳೆ ಸುರಿದು ರೈತರ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧ ಬೆಳೆ ಬರಲಿ, ಜನರು ಸುಖ-ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಬಾಳಲಿ ಎಂಬ ಆಶಯ ಇದರಲ್ಲಿದೆ. ಜೋಕುಮಾರನ ಆಚರಣೆಯು ಕೃಷಿ ಜೀವನ, ಗ್ರಾಮೀಣ ನಂಬಿಕೆಗಳು, ಮಹಿಳೆಯರ ಜನಪದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸಮುದಾಯದ ಒಗ್ಗಟ್ಟನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಕನ್ನಡ ಜನಪದ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿದೆ.
ಜೋಕುಮಾರನ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಗಳುಮಳೆ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ದೇವ: ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಳೆ-ಬೆಳೆ ಮತ್ತು ಜನರ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಅರಿಯಲು ಶಿವನು ಜೋಕುಮಾರನನ್ನು ಭೂಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ಕೃಷಿಕರ ಗಾಢ ನಂಬಿಕೆ. ಈತನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವುದರಿಂದ ಸಕಾಲಕ್ಕೆ ಮಳೆ ಬಂದು, ಬೆಳೆ ಸಮೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ.ಅಲ್ಪಾಯುಷಿ ದೇವ: ಭಾದ್ರಪದ ಮಾಸದ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯ ನಂತರ ಬರುವ ಅಷ್ಟಮಿಯ ದಿನ ಜೋಕುಮಾರ ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈತ ಕೇವಲ 7 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಮಾತ್ರ ಬದುಕುವ ಅಲ್ಪಾಯುಷಿ ಜಾನಪದ ದೇವತೆ. ಅನಂತ ಪದ್ಮನಾಭ ವ್ರತದ (ಅನಂತನ ಹುಣ್ಣಿಮೆ) ದಿನ ಈತನ ಆಚರಣೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಆಚರಣೆಯ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಮೂರ್ತಿಕುಂಬಾರರು ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಅಗಲವಾದ ಮುಖ, ದೊಡ್ಡ ಕಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಮೀಸೆ ಇರುವ ಜೋಕುಮಾರನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಬೇವಿನ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಗಂಗಾಮತಸ್ಥ (ಅಂಬಿಗರ) ಅಥವಾ ಬಾರಿಕರ ಸಮುದಾಯದ ಮಹಿಳೆಯರು ಈ ಬುಟ್ಟಿಯನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತು ಊರಿನ ಮನೆ ಮನೆಗೆ ತಿರುಗುತ್ತಾರೆ.ಮನೆ ಮನೆಗೆ ಭೇಟಿ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳುಮಹಿಳೆಯರು ಮನೆಗಳ ಮುಂದೆ ನಿಂತು, "ಅಡ್ಡಡ್ಡ ಮಳೆ ಬಂದು ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಕೆರೆಗಳೆಲ್ಲ ತುಂಬಾವೋ.." ನಂತಹ ಜೋಕುಮಾರನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಜಾನಪದ ಪದಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ಜೋಕುಮಾರನಿಗೆ ಬೆಣ್ಣೆ, ಮಜ್ಜಿಗೆ, ನುಚ್ಚು, ಗಂಜಿ ಎಂದರೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿ. ಮನೆಮಂದಿಯೆಲ್ಲಾ ಜೋಕುಮಾರನ ಬಾಯಿಗೆ ಬೆಣ್ಣೆ ಸವರಿ, ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಅಕ್ಕಿ, ಜೋಳ, ಬೇಳೆ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಜೋಕುಮಾರನ ಮೂರ್ತಿಗೆ ಹಚ್ಚಿದ ಕಪ್ಪನ್ನು (ಕಾಡಿಗೆ) ಪ್ರಸಾದವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ, ಇದನ್ನು ರೈತರು ತಮ್ಮ ಹೊಲಗಳಿಗೆ ಒಯ್ದು ಚೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ.
ದುರಂತ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಸರ್ಜನೆಹೇಳಿಕೇಳಿ ಜೋಕುಮಾರ ಪುಂಡಾಟಿಕೆಯ ಸ್ವಭಾವದವನು. ಆರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಊರೆಲ್ಲಾ ಸುತ್ತಿರುವ ಜೋಕುಮಾರ, ಕೊನೆಯ ದಿನ ಅಂದರೆ 7ನೇ ದಿನ ದುರಂತ ಅಂತ್ಯ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಹಳ್ಳಿಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಆತನನ್ನು ಅಗಸರ (ಮಡಿವಾಳರ) ಅಥವಾ ಹರಿಜನರ ಓಣಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಆತನನ್ನು ಒನಕೆಯಿಂದ ಹೊಡೆದು ಸಂಹರಿಸುವ ಅಥವಾ ಕಣ್ಮರೆ ಮಾಡುವ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಆಚರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಕೆರೆ ಅಥವಾ ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಗದಗ ಜಿಲ್ಲಾ ವರದಿಗಾರರು ಶ್ರೀ ಹುಚ್ಚೀರಪ್ಪ ವೀರಪ್ಪ ಈಟಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಕಹಳೆ ಗದಗ*
